Rewia czołgów francuskich w Bytomiu, kwiecień 1921
Do obejrzenia wersji 3D niezbędne będą proste okulary anaglifowe (jedna szybka niebieska, druga czerwona). Tanie tekturkowe okulary można kupić m.in. na portalu Allegro.
Opis
Bytom, najprawdopodobniej 7 kwietnia 1921 rok. Plac Moltkego, wcześniej MarketPlatz (plac Targowy). Obecnie plac Sobieskiego, oraz częściowo ul. Korfantego i Józefa Piłsudskiego. Czas plebiscytu na Górnym Ślasku.
Źródła historyczne odnotowują francuski przegląd wojska (nazywany wówczas rewią wojskową) w Bytomiu (wówczas Beuthen) pod datą 07.04.1921. Na zdjęciu widać kompanię czołgów francuskich Renault FT-17. Czołgi stoją w szeregu z lewej strony kadru przed budynkiem landratu. W ramach francuskiego kontyngentu na Górnym Śląsku znalazła się grupa pancerna w składzie 26 lekkich czołgów i 18 wozów pancernych. Stalowe „potwory” budziły wszędzie duże zainteresowanie mieszkańców.
Czołg Renault FT-17 skonstruowano w 1917. Był pierwszym czołgiem o klasycznej konstrukcji – typowej dla prawie wszystkich czołgów produkowanych aż do obecnych czasów. Część tych czołgów wciąż była używana w chwili wybuchu II wojny światowej, głównie w armii francuskiej, chociaż wówczas były one już mocno przestarzałe.
W Polsce we wrześniu 1939 roku użyto ich m.in. w czasie obrony Twierdzy Brzeskiej jako stacjonarnych (wkopanych w ziemię po wieżyczkę) zamaskowanych stanowisk artyleryjskich, a także w charakterze zapór.
Przed czołgami widać bardzo niewyraźną sylwetkę jeźdźca na koniu. Być może jest to mjr Montalegré, dowódca 27 batalionu stacjonującego w Bytomiu (w koszarach przy placu). W głębi, pod przeciwległą stroną rynku (obecnie ul. Józefa Piłsudskiego), widzowie obserwujący rewię. Widzów widać także po lewej stronie przed budynkiem Landratu i tak zwanego Domu Polskiego „UL” (którego jednak na slajdzie nie widać), siedziby szeregu organizacji społecznych i kulturalnych walczących o zachowanie polskości na Górnym Śląsku.
Z prawej u dołu slajdu widać żołnierzy na koniach. Zważywszy, że to „pancerna” rewia to najprawdopodobniej fragment konnych zaprzęgów artyleryjskich, które uczestniczyły w pokazie.
Potwierdzałoby to inne (niestereoskopowe) zdjęcie wykonane w czasie tej rewii, na którym widać takie zaprzęgi z działami. Zdjęcie przestrzenne z kolekcji mogło być wykonane w czasie tej samej uroczystości. Dzięki czemu można je z dużym prawdopodobieństwem datować na wiosnę 1921.